Michel Houellebecq

Apart from the psychiatrist I was seeing nobody; I was going out after nightfall to buy cigarettes and sliced bread. - Michel Houellebecq

'In het licht van wat wij weten': een selectie van weetjes en one-liners

De helft van de woorden uit 'In het licht van wat wij weten' had volgens mij weggelaten kunnen worden. Zia Haider Rahman veel tekst nodig om zijn verhaal te vertellen.
Maar ondanks al die overbodige woorden heb ik toch van sommige dingen in de roman genoten. En dat waren vooral 'de weetjes en one-liners'. Scheutjes hooggeleerde kennis die her en der over de bladzijden wordt uitgegoten. Kennis waar je verder niets aan hebt, maar die misschien van pas kan komen aan de borreltafel, of zomaar, wanneer een gesprek stilvalt of tijdens een lange autorit. Een paar van die weetjes staan hieronder (hoogstpersoonlijk door mijzelf overgetypt). Hier zijn ze, gratis en voor niets:

p. 99
Ik herinner me een mop over een wiskundige, een natuurkundige en een ingenieur die per trein door Schotland reizen. De ingenieur kijkt uit het raam en ziet iets wat zijn aandacht trekt.
Kijk, een zwart schaap! zegt hij. Zo te zien zijn de schapen in Schotland zwart.
De natuurkundige schudt zijn hoofd. Onzin, zegt hij. We kunnen hoogstens zeggen dat in Schotland sommige schapen zwart zijn.
De wiskundige kijkt zijn vrienden aan, zucht en zegt in volle ernst: het enige wat we weten is dat er in Schotland ten minste één schaap staat dat in ieder geval aan één kant zwart is.

p. 123
Ik heb gehoord dat er in alle vissersdorpen wereldwijd hetzelfde verhaaltje over dolfijnen opgeld doet. De goedaardige dolfijn welteverstaan, die een overboord geslagen schipper redt door hem met speelse duwtjes naar de kust te drijven. Maar stel jezelf de volgende vraag: stel dat het voor de dolfijn uitsluitend spel was en dat hij nooit uit was op het welzijn van de dobberende drenkeling, die arme zeeman. Wie zal het zeggen? Misschien dat er zeemannen te water zijn geraakt die meedrijvend op het getij makkelijk de kust hadden kunnen bereiken, en dat die juist door zo'n speelse dolfijn verder de zee in zijn gedreven. De enige vissers die het verhaal kunnen navertellen, zijn de vissers die het gered hebben. De rest is omgekomen in de golven. Het is een andere manier om te zeggen dat wij leven in de wereld die we herkennen en die we ons herinneren. Wetenchappers noemen dat heuristiek.

p. 147
Ik heb het over onverwachte gebeurtenissen. Dingen die we niet hebben zien aankomen. We zetten politieke lijnen uit, we doen voorspellingen over van alles en nog wat. Maar kijk naar het verleden, zelfs naar de geschreven geschiedenis. Het is toch gewoon één grote aaneenschakeling van verrassingen?
9/11? De financiële crisis?
Externe gebeurtenissen die zomaar uit de lucht kwamen vallen, zei Zafar, veranderen elk jaar, zo niet elke dag ontelbare levens. Onze keuzes worden bepaald en onze wil gebogen tussen de kaken van de gebeurtenissen die ons overvallen en verslinden.
Volgens Churchill bestaat de geschiedenis alleen maar uit een opeenvolging van het ene verdomde voorval na het andere.

p. 163
Weet je dat er geen enkel medicijn bestaat dat bij meer dan zeventig procent van de bevolking werkt?
Hoezo?
Geen enkel medicijn. In de farmaceutische industrie is een medicijn al succesvol als dat bij een veel kleiner percentage patiënten werkt. Maar je gaat een medicijn toch niet afschrijven omdat dertig procent van de bevolking niet in het patroon past?

p. 211
… Ze noemde de naam van Duchenne, een negentiende-eeuwse Franse neuroloog die bepaalde onwillekeurige gelaatsuitdrukkingen had beschreven, waaronder een stralende glimlach, ook wel bekend als de Duchenne-glimlach, die niet op commando teweeg kan worden gebracht, maar het spontane gevolg is van een gemoedstoestand. De spieren die betrokken zijn bij deze glimlach kunnen niet bewust worden aangespannen, dat gebeurt spontaan wanneer iemand echt heel blij is. Voordat ik deze actrice/regisseur kon vragen hoe ze had gehoord van deze negentiende-eeuwse Franse neuroloog, vertelde ze dat Duchennes onderzoek uitermate belangrijk was geweest voor de Russische regisseur Constantin Stanislavski, de vader van de method acting. Stanislavski hield zich bezig met de vraag hoe een acteur gevoelens kan overbrengen als de bijbehorende gezichtsuitdrukking niet bewust kan worden opgeroepen.
Toen ik Zafar een keer vroeg waarom de foto van Emily bij Penelope thuis hem zo had geschokt, antwoordde hij dat ze een Duchenne-glimlach op haar gezicht had. Zelfs kinderen die doofstom worden begoren kunnen stralend lachen, zei hij. Ik heb haar nog nooit op die manier naar mij zien lachen.

p. 218
In 1896 ontdekte Percival Lowell vanaf zijn observatorium in Arizona een patroon van geulen op het oppervlak van Venus. Het paradigma van de lijnen deed aan spaken denken, zoals die uit de naaf van een wiel steken. Lowell meende op het oppervlak 'rotsen of zand te herkennen die al een eeuwigheid aan de zon werden blootgesteld'. De spaken waren overtuigend genoeg 'om ook de sceptici te overtuigen dat het niet zomaar een illusie was'. Zijn onderzoek naar mogelijke geulen op Mars, alsmede de bevindingen, hebben de verbeeldingskracht van een hele generatie aangezwengeld. H.G. Wells citeerde Lowells werk als inspiratiebron voor The War of the Worlds.
Niettemin stond Lowell eenzaam in zijn studie van de vreemde lijnen, en mettertijd, toen de techniek van de telescopen werd verfijnd, werden zijn bevindingen verworpen. Wat had Lowell dan wel gezien? Het enigma werd een eeuw later opgelost, toen een optometrist en een amateurastronoom ontdekten dat Lowell onbewust het diafragma van zijn telescoop zo ver had dichtgedraaid, dat die het effect van een oftalmoscoop had gekregen: Lowell nam het netwerk van de bloedvaten op zijn eigen retina waar. In de veronderstelling dat de mensheid niet alleen in het universum is, had Percival Lowell in zijn eigen oog zitten staren.

p. 221
Toen James I in 1603 de troon besteeg, voerden de Britten twee vlaggen, de een met het Engelse kruis en de ander met het Schotse andreaskruis. Het was indertijd traditie om na een oorlog of veldslag de vlag van de overwinnaar te hijsen, en die van de verliezer pal eronder. Als ze bijvoorbeeld gezamenlijk van de Spanjaarden hadden gewonnen, losten ze de vlaggenkwestie op door de Britse en Schotse schepen elk met hun eigen vlag bovenaan te laten varen.
Maar waarom hangt de vlag halfstok bij een sterfgeval?
De vlag hang niet echt halverwege de stok. Er wordt bovenaan net zoveel ruimte vrijgelaten dat er een denkbeeldige vlag des doods kan hangen, de overwinnaar van alle stervelingen.

p. 412
Nowhere kun je ook lezen als now-here, en dan betekent het precies het tegenovergestelde.

p. 413
Wist je dat Poesjkin zwart, Afrikaans bloed had?
Nee, dat wist ik niet, zei ik.
Je kunt het op foto's zien. Hij was er heel erg trots op.

p. 461
… Je weet vast wat Desmond Tutu hierover zei: Toen de eerste missionarissen naar Afrika kwamen, hadden zij de Bijbel en wij het land. Ze zeiden: 'Laten we bidden.' Wij sloten onze ogen. Toen we ze weer openden, hadden wij de Bijbel en zij het land.

• Maarten 't Hart over 'In het licht van wat wij weten'.

Tekeningen van de toekomst

Ik hou erg van toekomsttekeningen. Ik noem het maar toekomsttekeningen want ik weet niet of er een apart woord voor bestaat. Ik bedoel er tekeningen mee van toekomstige bruggen, wijken, straten en parken. De bedoeling van zo'n 'visualisatie' is om ons te laten zien hoe een plek er in de toekomst uit gaat zien. Dat beeld is vaak idyllisch en clean. Er staan keurig geklede mensen op, wandelend op weg naar huis of hun werk. Er spelen kinderen en de omgeving is schoon en mooi. De zon schijnt en de lucht is blauw. Het is een wishfull thinking toekomstbeeld.

De werkelijkheid, wanneer de straat, de brug of het park eenmaal is aangelegd, is natuurlijk altijd anders. Er rijden fietsers over de stoep, honden schijten op het gras, auto's staan dubbel geparkeerd en overal ligt afval. En hooguit een paar weken of dagen per jaar is de lucht strakblauw en schijnt de zon. Maar dat maakt niet uit, we weten vantevoren dat het een ideaalbeeld is waaraan de werkelijkheid nooit kan voldoen.

Zo'n tekening is natuurlijk bedoeld om iets te verkopen. Maar het zegt tegelijkertijd iets over hoe we de wereld het liefst willen zien. Perfect, clean, zonder vuil, zwervers en met een eeuwig zonnetje aan de hemel. Een straat zonder graffiti, vol nette mensen en kinderen die nooit ruzie maken. Geen geparkeerde auto's voor de deur van minnaars die stiekem even langskomen. Geen gillende sirenes. Geen verwaarloosde voortuintjes maar een straat vol mensen (altijd zonder jas!) die elkaar groeten. Een leven zoals in de Truman Show.

(klik op de afbeeldingen voor een vergroting)

Trailer van de Truman Show:

Digitale bommen en granaten... America under attack

Het is oorlog. En Amerika is under attack. Uuh, niets van gemerkt? Klopt, want de oorlog speelt zich in cyberspace af. Op de site http://map.norsecorp.com/#/ kun je de aanvallen volgen. Vanuit China wordt de VS vrijwel continu bestookt met data-aanvallen, bedoeld om netwerken en data centra plat te leggen. Als je deze realtime kaart bekijkt is het niet vreemd dat Obama zich zorgen maakt over zijn digitale verdediging. Straks wordt het land nog lamgelegd.

• http://map.norsecorp.com/#/
• meer realtime websites

En toch...

Mug in de klamboe is het favoriete liedje van Ingmar en Lynn. Het staat op 'En toch...', de nieuwste cd van Henny Vrienten. Een grappig liedje met een dubbelzinnige tekst die de twee jongste redactieleden van dit blog nog niet doorhebben.

Ik vind het een mooie cd vol gevoelige liedjes. Over een geheugen dat je in de steek laat, een stervende moeder, een 'beste' vriend en een vrouw die soms even alleen wil leven.

Philip Seymour Hoffman on Happiness

Animatie van een interview met Philip Seymour Hoffman. "Learning how to die is therefore learning how to life" aldus de dit jaar overleden acteur. Philip Seymour Hoffman on Happiness.

Slotzinnen: Jonathan Coe

En zwijgend keken ze toe hoe Patrick en Sophie hand in hand onder de boog van de Brandenburger Tor door liepen en op dat ogenblik niets meer van het leven verlangden dan een kans om de fouten die hun ouders gemaakt hadden over te doen, in een wereld die nog steeds niet had besloten of zij hen zelfs maar die weelde zou gunnen.

Slotzin uit De gesloten kring

Meer slotzinnen

Vluchten

Bovenstaande foto komt uit een boek over de Stasi dat onlangs verscheen. Het is een foto van een echtpaar dat op deze manier uit Oost-Duitsland probeerde te vluchten. Ze werden gepakt en moesten voor de Stasifotograaf laten zien hoe ze zich in de krappe kofferbak van een auto hadden verstopt.
Ik weet niet hoe het met ze is afgelopen, maar ik hoop dat ze het uiteindelijk hebben overleefd en dat ze nu ergens samen gelukkig zijn.

Ik vind het, ondanks de wrange geschiedenis, een mooie foto. Zoals ze daar liggen en elkaar omhelzen. Ze gaan bijna op in elkaar. Zij houdt hem vast bij zijn gezicht, hij houdt haar vast bij haar arm. Hun hoofden dicht tegen elkaar. Zo probeerden ze samen te ontkomen. Liefde heet zoiets. Ze moesten het nog één keer laten zien, voor de Stasifotograaf, en waarschijnlijk was de omhelzing inniger dan ooit. Ontroerend mooi deze foto.

5 km

Omdat ik niet kan joggen, ik ben al na een paar honderd meter moe, wandel ik. Wandelen is net zo gezond, en misschien wel gezonder dan joggen. Ik probeer wekelijks 5 km te lopen. In een stevig tempo. Ik moet wel iets bekennen: ik wandel op een loopband. Waarom? Omdat je het tempo beter kan regelen en omdat de ondergrond veel zachter is dan die harde straattegels. Verder hoef je niet zo op te letten op het verkeer. Je wandeling wordt nooit onderbroken door auto's en fietsers waaraan je voorrang moet verlenen.
Ik ga op de loopband staan, zet een muziekje op en begin te lopen. De loopband staat voor het zolderraam zodat ik kan kijken naar langskomende fietsers en een oude boom iets verderop. Een van de mooiste bomen van Amsterdam. Kom maar eens kijken.

5 km lopen =
- de complete cd 'Grace' van Jeff Buckley
- 375 calorieën
- bijna de afstand van de camping waar wij vroeger stonden naar Pertuis (dat was 8 km)
- het eerste hoofdstuk uit 'Bezonken Rood' van Jeroen Brouwers
- een eerste helft, plus 5 minuten rust van een voetbalwedstrijd

en het is 5 km lopen van mij naar jou.

Paul is dead?

Socioloog dr. Gerben Moerman over de dood van Paul McCartney en abductie.

De werkplek van Wim de Bie

Mooie foto van Wim de Bie op zijn favoriete werkplek. Een klein houten huisje in een tuin of bos. Mét wifi zo te zien.

• Meer werkplekken van...

De Berlijnse kurkentrekker

In Berlijn is het op straat drinken van alcohol een trend. Vooral jongeren zie je 's avonds in de metro en op straat een slokje uit de fles nemen. Ik ben een liefhebber van Merlot en Chardonnay, maar het en public midden op de openbare weg aan een flesje nippen gaat mij te ver. Het heeft teveel het aura van een alcoholist.
De jongen uit onderstaand filmpje is ook een straatdrinker. Alleen... hij heeft geen flesopener. Gelukkig weet hij een trucje om de kurk toch uit de fles te krijgen. Misschien toch wel handig om te onthouden voor de enkele keer dat ik een flesje buitenshuis letterlijk wil wegtikken. O ja, don't try this at home want het zou vlekken op de muur kunnen geven.

Lief dier

Tokyo Reverse

Tokyo staat al jaren bovenaan mijn reislijstje. Daar zal het nog wel een tijdje blijven staan want het ziet er niet naar uit dat ik snel een Tokyoticket op zak heb. Dus moet ik het doen met filmpjes over de stad. Onderstaand clipje is bijzonder. Man loopt door de straten van Tokyo terwijl de rest van de mensen achteruit loopt. In werkelijkheid is het natuurlijk omgekeerd. Een grappig concept en je krijgt een mooie indruk van de stad en haar inwoners.

How to eat Sushi

Gewoon met stokjes toch? Deze Japanse Sushi keukenking laat zien dat je sommige dingen ook met je handen mag eten. En die lekkere stukjes zalm met rijst moet je eerst even op hun kant kieperen zodat je ze makkelijker met stokjes vast kan pakken. Fijne tip, want ik zit vaak te klungelen en moet altijd weer even inkomen met die stokjes. En alles licht in de sojasaus dippen, niet te veel. Dat deed ik sowieso niet, want eerlijk gezegd vind ik die saus nogal overheersend. O ja, kaiser Sushi vertelt dat het belangrijkste ingrediënt van Sushi niet vis maar rijst is. Leuk weetje waarmee je je tafelgenoten kan imponeren.