De tuin van Volkert van der G.

(klik op de afbeelding voor een vergroting)

Napoleon, Stalin en Saddam Hoessein tuinierden. De laatste keizer van China eindigde als tuinman, hij was tevreden. Het Chinese keizerrijk interesseerde hem niet meer, tenminste dat is de indruk die je krijgt wanneer je de film The Last Emporer van regisseur Bernardo Bertolucci ziet. Volgens mij probeert iedere tuinfanaat zijn eigen paradijs te creëren: je plant uitsluitend wat je mooi vindt. Je hoopt dat het blijft leven en gaat groeien en dat er een ideale plek ontstaat waar je van geniet en in kan leven. Zonder onkruid of andere begroeiing die je niet bevalt. Een ideale wereld dus.
Zouden bekende dictators daarom zo dol zijn geweest op het wroeten in de aarde? Jij bepaalt immers hoe dat kleine wereldje eruit komt te zien, je snoeit weg wat je niet bevalt en trekt het onkruid genadeloos uit de grond: de tuinman is in charge, heeft controle en heeft macht.
Bovenstaande tuin is van Volkert van der Graaf, de moordenaar van Pim Fortuyn. Volkert is weer thuis na een tijd in de gevangenis te hebben gezeten. Wat zou hij denken als hij naar zijn tuin kijkt? Dat het gras nodig gemaaid moet worden? Dat hij hier en daar een struik moet snoeien? Zou Volkert groene vingers hebben? Niet onwaarschijnlijk want Volkert van der Graaf heeft immers op de land- en tuinbouwschool gezeten. Zijn tuin ziet er op de foto nogal verwilderd uit. Er is veel te doen voor een controlfreak, want dat is hij vermoed ik. Op die paar vierkante meter een paradijs creëren. Het onkruid uit de grond trekken. Planten wat je mooi vindt. Een schutting eromheen zetten en je verder niet bemoeien met de wereld daarbuiten. Ach, was toch eerder gaan tuinieren.

Stadsvingers wroeten in de aarde: gedachten bij een courgetteplant

Oké toegegeven, de hele buurt kan er nog niet van eten, maar het begin is er: mijn eerste zelfgekweekte courgette. Groter dan dit schijnen ze in eigen tuin niet te worden, dus wordt het tijd om te oogsten. Die gele bloemen kun je ook eten, maar pluk ze niet te snel want anders groeien er geen nieuwe courgettes meer aan (zo blijkt uit onderstaand filmpje).

Gekke plant die courgetteplant, de stengels schieten alle kanten op en de bladeren groeien als kool. Een beauty is het niet, maar hij is ook niet bedoeld om naar te kijken, je moet er van eten. En zo komen we op 'de bedoeling' van een plant. Zouden tuinmannen meer dan een gemiddelde Nederlander in god geloven? Want als je naar deze plant kijkt vraag je je af voor wie die anders bedoeld is dan voor de mens. Natuurlijk zijn er ook dieren die hun tandjes in de rijpe en sappige groente zetten, maar het zijn vooral mensenhanden die het meest geschikt zijn om het familielid van de komkommer te plukken. Zou er dan toch een schepper zijn? Onzin natuurlijk, maar toch...

Stadsvingers wroeten in de aarde - Een Amsterdammer gaat tuinieren. Afl. 5 Onkruid wieden

Nooit verwacht dat ik een strak gazon mooi zou vinden. En toch is het zo. Zo'n pas ingezaaide mat is toch het mooist als die egaal blijft. De grootste spelbreker van die groene vlakte is natuurlijk onkruid. Een beetje onkruid is niet erg, maar het moet niet het gras gaan overheersen. Wil de pas geplante struik, plant of bloem maar niet groeien en bloeien? Onkruid schiet uit grond, groeit tegen de klippen op en lijkt zich in no time te vermenigvuldigen. Ook al is het te droog of te nat, het maakt allemaal niet uit: onkruid woekert voort. Wat moet je doen om het te verwijderen? Je kan het natuurlijk met je handen uit de grond trekken, maar dat is een zwaar karwei dat ongetwijfeld makkelijker kan. Vandaar dat ik maar eens op YouTube heb gekeken op zoek naar een filmpje over handig gereedschap en wat tips.

Al gauw kom je erachter dat er een groot verschil is tussen onkruid bestrijden en onkruid verwijderen. Bij bestrijden komen vaak griezelige chemische middelen om de hoek kijken en daar willen we natuurlijk geen gebruik van maken. Wij zijn voor de bloemetjes, de bijtjes en de visjes. Het nadeel van bestrijdingsmiddelen simpel samengevat: ze komen in het grondwater terecht en zijn daarom slecht voor het milieu. Onderstaand filmpje is een voorbeeld van verborgen reclame voor zo'n bestrijdingsmiddel. We zien een man met een hoedje bij een gazon, en.... een grote sproeier gevuld met een griezelig bestrijdingsmiddel. Hij heeft het nog gezien: 'oude dametjes die met een aardappelschilmesje het onkruid verwijderden' bla die bla. Ja, lach ze maar uit die oude dametjes, maar die hebben niet het milieu verpest!



Een gereedschap dan? Huh! WTF! Dit gereedschap lijkt wel gemaakt om landmijnen onschadelijk te maken! Moet ik daarmee in mijn tuin aan de slag?



Nee, dank u. Zo'n apparaat vind ik te groot en te duur en het hapt bovendien hele stukken aarde uit mijn gazon.

De dame in het volgende filmpje heeft het over schoffelen. Dat werkt prima in de border maar ik zoek een apparaat om onkruid te verwijderen uit het gazon.



Hè, hè gevonden. Zoiets dus. 't Is een beetje een light-versie van die Afghanistangun hierboven. Maar wel geschikt lijkt me. Er wordt alleen niet bijgezegd hoe het apparaat heet:



Maar wat blijkt, volgens 'Moestuinmeisje' (brrr.... wat een vreselijke naam, vast zo'n humorloze onbespoten groentefundamentalist van 50 jaar of ouder) kan het ook met een eenvoudige hamer!



Bedankt Moestuinmeisje. En toch ben ik er nog niet helemaal uit. Want die aarde ziet eruit alsof er net met een tank overheen is gereden. Misschien toch maar wieden met een aardappelschilmesje?

Stadsvingers wroeten in de aarde - Een Amsterdammer gaat tuinieren (4). Het geluid van een plant.

Een plant koop je omdat je hem mooi vindt, omdat hij het hele jaar groen blijft, beschutting geeft of omdat je er letterlijk de vruchten van kan plukken. Als beginnend tuinman ben ik er achter gekomen dat een plant ook geluid geeft. Nooit eerder gehoord hè, en toch is het zo, want planten ruisen. Het enige wat daar voor nodig is, is een beetje wind, of nog beter: een licht briesje. En dan, wanneer het buiten stil is (een ideaal moment is tijdens het begin van de avond, hoewel het in de stad eigenlijk nooit écht stil is), dan hoor je het ruisen. Het ruisen van de bladeren.
De mooiste ruiser in mijn tuin is zonder twijfel de bamboeplant die ooit is aangeschaft tegen inkijk. Ook dat doet 'ie goed: door al die takken en bladeren kun je nauwelijks heenkijken. Maar mijn god, wat ruist 'ie mooi. Zo 's avonds in de tuin, met een glaasje binnen handbereik wordt je er rustig van. Sssst, stil eens, dan kun je het ruisen horen. Mooi hè.

Stadsvingers wroeten in de aarde - Een Amsterdammer gaat tuinieren (3)

Bovenstaande foto kreeg Weblogamorf opgestuurd van de Amsterdamse balkonkwekers Rob Reijers en Kaj Glasbergen. Het is een foto van een Japanse wijnbes. Je hoeft geen profi-kweker te zijn om te zien dat het met dit plantje niet meer goed komt. Onze wijnbes waar we het in een vorige post over hadden staat nog steeds in de tuin, maar of die het haalt is ook nog maar de vraag. Is de Japanse wijnbes misschien niet geschikt voor de grote stad? Wie het weet mag het zeggen...

Stadsvingers wroeten in de aarde - Een Amsterdammer gaat tuinieren (2)

Kiwiplant

Dit gaat over de doodsstrijd van een plantje. De pas geplante kiwiplant heeft het moeilijk en ik vraag me af of het de zomer wel haalt. Bij tuinieren is het altijd maar de vraag of het net in de grond gezette groen het gaat overleven. Je weet het nooit. Redt het plantje het niet, dan is het altijd de vraag waarom het is doodgegaan. Why? Heeft het teveel water gehad? Of misschien te weinig? Stond het teveel in de schaduw? Of was de grond niet voedzaam genoeg? 
Moet je het tere en kwetsbare plantje koste wat het kost in leven houden? Of zullen we het maar uit z'n lijden verlossen en uit de grond trekken? Een plantje moet immers moeiteloos op z'n eigen beentjes kunnen staan. Ik kijk het nog even aan en wacht met een beslissing, terminaal is dat steeltje met die twee blaadjes nog niet.

Japanse wijnbes

Een andere plant op de intensive care is de Japanse wijnbes. Toen het nog binnen stond groeide het als kool, maar vanaf het moment dat ik het buiten in de grond heb gezet ziet het er met de dag ongezonder uit. Het lijkt verwikkeld in een doodsstrijd. Naar de oorzaak van dit sterven kan ik alleen maar gissen. Is het misschien de wind waar het plantje last van heeft? Raadselachtig dat tuinieren.

Stadsvingers wroeten in de aarde - Een Amsterdammer gaat tuinieren (1)

Geen idee of dit uiteindelijk iets gaat worden. Op het kaartje bij de kiwiplant stond dat 'ie supersnel groeit en zo'n beetje overal tegenop klimt. Vooralsnog is het maar een klein plantje en moet ik het allemaal nog maar zien. Als tuinier moet je veel fantasie hebben, dat heb ik al gemerkt. Je moet als het ware een beetje helderziend zijn. Vooruit denken, want sommige planten schijnen wel 6 meter hoog te worden en een paar meter uit te dijen, dus plant dat kleine tere stammetje niet te dicht tegen ander groen aan, of tegen een hek. Want straks drukt hij alles om zich heen opzij. En als hij maar niet het zonlicht wegneemt als 'ie de hoogte in is geschoten. Nee, bij tuinieren ben je niet alleen maar met je handen bezig: tuinieren vergt ook het nodige denkwerk. Uiteindelijk hoop ik dat dit kleine plantje in de toekomst volhangt met gezonde kiwi's. Zo vol, dat de takken bijna doorbuigen. Ik zie het allemaal voor me. Mooi, die fantasie en verbeelding van een tuinman.