De snijtafel

De snijtafel is te zien op de website van de VPRO. Twee grappige zachte g's, Kasper en Michiel nemen een songtekst of tv-programma onder de loep en onderwerpen dat aan een kritische analyse. Wat wordt er precies gezegd in de tekst of het programma? Favoriet van mij is de aflevering waarin een item in DWDD minitieus wordt onderzocht. Mooi om te zien hoe popi-presentator Matthijs van Nieuwkerk door de man valt als vooringenomen interviewer die het gesprek continu in een bepaalde richting probeert te duwen (de nieuwe Mart Smeets is opgestaan!). En oeps die dame aan tafel van de intelligente NRC, journaliste Tracy Metz, zegt eigenlijk alleen maar onnozele dingen en spreekt zichzelf behoorlijk tegen.

Onder de aflevering over DWDD nog een snijtafel over het 'satirische tv-programma Koefnoen'.





• Meer snijtafels

Een andere Hitler

Fotomanipulaties van Hitler, gemaakt in 1940 door de FBI. Dachten ze dat de Führer Duitsland zou willen ontvluchten? Om voortaan vermomd door het leven te gaan? Typerend voor Hitler is natuurlijk zijn snorretje en zijn kapsel. Scheer en knip je die af dan ontstaat er bijna een ander gezicht. Bijna, want die blik blijft. Vooral zijn rechteroog kijkt indringend naar de camera.
De foto rechtsonder heeft zelfs iets menselijks, daar lijkt de uitstraling vriendelijker en kijkt hij bijna vragend in de lens van de camera.
De fotobewerking stamt uit het tijdperk dat Photoshop nog moest uitgevonden, en is waarschijnlijk gemaakt met een penseeltje en een beetje verf.

Een plek waar de tijd heeft stilgestaan

Ergens in het 9e arrondissement van Parijs ligt het appartement van Madame Marthe de Florian. De actrice vluchtte in 1942 uit Parijs en vestigde zich in  Zuid-Frankrijk. Het appartement sloot ze af en ze keerde nooit meer terug. De huur werd keurig door haar overgemaakt, haar leven lang, tot ze op 91-jarige leeftijd overleed. Kort daarna werd het appartement voor het eerst sinds 50 jaar geopend. Al die tijd was er niemand binnen geweest. Wat men aantrof was indrukwekkend: de meubels, het behang, de gordijnen, het complete interieur ademt een andere tijd uit. Er staat een opgezette struisvogel, er ligt een Mickey Mouse pop, de meubels staan er nog net zo bij als toen. In een van de kamers hangt een stuk behang los maar voor de rest is de plek goed geconserveerd.

Dit is een unieke plek, ik denk dat er vrijwel geen andere plek op de wereld is waar de tijd zo onaangeroerd is gebleven. Alsof je een paar stappen achteruit doet in de geschiedenis. Een geschiedenis die tastbaar wordt en waarvan de sfeer voelbaar is. Er liggen papieren, boeken, er staan vazen en door de hele woning staan op de vloer schilderijen. Op een van de schilderijen staat Madame de Florian zelf. Het werd geschilderd door Giovanni Boldini, Marthe de Florian was zijn muze. Het doek werd na de ontdekking geveild voor 2 miljoen euro.
De deuren van het appartement zijn weer gesloten, de plek is niet toegankelijk voor publiek. Jammer, want ik had er graag rond willen lopen.

Madame Florian

40 jaar eenzaamheid: het leven van de familie Lykov

Onvoorstelbaar verhaal uit The Smithsonian over een Russische familie die 40 jaar lang in afzondering leefde in een Siberisch berggebied. Op de vlucht voor vervolging - de familie behoorde tot een Russisch orthodoxe sekte - trokken ze in 1936 het dichtbeboste gebied in. 150 mijl verwijderd van de bewoonde wereld bouwden ze een hutje, waar de familie (vader, moeder, twee zoons en twee dochters) 40 jaar bleven voordat ze in 1978 werden ontdekt door een groepje geologen. Er werd voorzichtig contact gelegd, waardoor hun levensverhaal langzaam kon worden opgetekend. En dat is een verhaal vol ontberingen, a struggle for life. Een zwaar leven dus, dat zal niemand verbazen, maar ook een leven waar een aantrekkelijke kant aan zit. Want zo ver van de bewoonde wereld, waren ze ook veilig en bood de plek bescherming tegen de boze buitenwereld. De Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld was geheel aan de familie voorbijgegaan!
Ook anno nu denk ik dat veel mensen graag voor zo'n leven zouden kiezen. Daar hoeft niet persé een streng geloof aan ten grondslag liggen, maar zou ook een afkeer kunnen zijn van de Westerse consumptiemaatschappij. De foto van de twee broers, met baarden en mutsen op, doen me dan ook denken aan de neo-hippie-look van nu. Een beetje Occupy-achtige types die - gezond levend - als nomaden rondtrekken en zich zo onttrekken aan het leven van 9 tot 5.

Met de Russische familie liep het uiteindelijk slecht af. Drie van de zes familieleden stierven een paar jaar na hun ontdekking. De bewoonde wereld hebben ze nooit meer terug gezien. Agafia, de jongste dochter van de familie, bleef uiteindelijk alleen achter. Alleen op de plek waar ze was opgegroeid met haar familie. Eenzaam, maar misschien toch gelukkig.

Een geoloog bij het afscheid:
I looked back to wave at Agafia. She was standing by the river break like a statue. She wasn't crying. She nodded: 'Go on, go on.' We went another kilometer and I looked back. She was still standing there.

Een Russische geologe samen met drie leven van de familie

De broers Dimitri en Savin

Agafia en Natalia

• Het complete artikel op de site van The Smithsonian
• Korte Russische documentaire over de familie

Roger Cremers: Auschwitz Tourist

Fotoserie van Roger Cremers: Auschwitz Tourist. De serie werd in 2009 bekroond met een World Press Photo onderscheiding.
Tsja wat doet een toerist als die ergens naar toe gaat: die maakt foto's, ook in Auschwitz. En als zo'n toeritst op zijn beurt wordt gefotografeerd door Cremers dan levert dat soms pijnlijke plaatjes op.

• Website Roger Cremers

Hitler Moves East

Foto’s van Duitse soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Te zien zijn gevechtshandelingen, soldaten die sneuvelen en oprukkende troepen. Er gaat een bepaalde dreiging van uit. De beelden zijn wazig, gezichten zijn nauwelijks te onderscheiden waardoor het ontbreken van menselijkheid wordt versterkt. Je krijgt een vreemd gevoel als je de foto’s ziet, er is iets mee, maar wat?

De beelden komen uit het boek ‘Hitler Moves East: A Graphic Chronicle, 1941-1943’. Het zijn geen authentieke foto’s. De soldaten die je ziet zijn miniatuursoldaatjes neergezet in een diorama. De geschiedenis superieur nagebootst, de kijker - bijna - op het verkeerde been gezet.

Het boek verscheen al in 1977!, dus lang voor het ‘manupulatieve’ digitale tijdperk, en is nu opnieuw uitgegeven.

• Hitler Moves East: A Graphic Chronicle, 1941-1943