Tekeningen van de toekomst

Ik hou erg van toekomsttekeningen. Ik noem het maar toekomsttekeningen want ik weet niet of er een apart woord voor bestaat. Ik bedoel er tekeningen mee van toekomstige bruggen, wijken, straten en parken. De bedoeling van zo'n 'visualisatie' is om ons te laten zien hoe een plek er in de toekomst uit gaat zien. Dat beeld is vaak idyllisch en clean. Er staan keurig geklede mensen op, wandelend op weg naar huis of hun werk. Er spelen kinderen en de omgeving is schoon en mooi. De zon schijnt en de lucht is blauw. Het is een wishfull thinking toekomstbeeld.

De werkelijkheid, wanneer de straat, de brug of het park eenmaal is aangelegd, is natuurlijk altijd anders. Er rijden fietsers over de stoep, honden schijten op het gras, auto's staan dubbel geparkeerd en overal ligt afval. En hooguit een paar weken of dagen per jaar is de lucht strakblauw en schijnt de zon. Maar dat maakt niet uit, we weten vantevoren dat het een ideaalbeeld is waaraan de werkelijkheid nooit kan voldoen.

Zo'n tekening is natuurlijk bedoeld om iets te verkopen. Maar het zegt tegelijkertijd iets over hoe we de wereld het liefst willen zien. Perfect, clean, zonder vuil, zwervers en met een eeuwig zonnetje aan de hemel. Een straat zonder graffiti, vol nette mensen en kinderen die nooit ruzie maken. Geen geparkeerde auto's voor de deur van minnaars die stiekem even langskomen. Geen gillende sirenes. Geen verwaarloosde voortuintjes maar een straat vol mensen (altijd zonder jas!) die elkaar groeten. Een leven zoals in de Truman Show.

(klik op de afbeeldingen voor een vergroting)

Trailer van de Truman Show:

Zandkasteel Vinexwijk aan zee

Deze zomer met Ingmar en Lynn weer heel wat zandkastelen gebouwd. Het bouwen zelf is leuk, maar het moment waarop de zee oprukt en de golven tegen het kasteel beuken waardoor het langzaam in elkaar zakt tot het uiteindelijk in zee verdwijnt is natuurlijk het leukst. Ineenstorting en ondergang is blijkbaar mooier dan creatie.

Designer Chad Wright kent dezelfde fascinatie. Maar een kasteel vond hij blijkbaar oubollig, want Chad heeft een malletje gemaakt waaruit zo'n typisch Amerikaans buitenwijkhuisje tevoorschijn komt. In een handomdraai maak je er complete wijken mee. Zo'n suburb gaat uiteindelijk ten onder, daar gaat het ook Chad uiteindelijk om, dat blijft nog steeds het mooist.

• Website Chad Wright

Haarlemmerpoort bij nacht

Midden in de nacht, met je ogen half dichtgeknepen en een beetje aangeschoten, is het hier net Parijs.

AM...RDAM

Typografie is normaal gesproken geen dagelijks gespreksonderwerp. Tenzij het om het nieuwe logo van het Rijks - spatie - museum gaat. Dan wordt er heftig gedebatteerd en heeft iedereen er een mening over. Want wat doet die spatie daar?
Iemand die zich al veel langer bezig houdt met het gebruik van spaties of ruimtes tussen letters (kerning voor profi's) is vormgever Piet Schreuders. Voor lezers van dit blog geen onbekende. Schreuders schreef voor de website Typographica een opmerkelijk stukje over de typografie van het nog niet afgebouwde dak van het Centraal Station in Amsterdam. Op dat dak komt in grote letters het woord Amsterdam te staan. De meeste letters staan er al, alleen de letters STE ontbreken nog. Maar vooruitlopend op sluiten van het dak heeft Piet Schreuders de typografie al aan een typisch Schreuderiaans onderzoek onderworpen. Lees het op Typografica.

Mini House

Space designer Michelle de la Vega bouwde een garage om tot een klein huisje. Een optrekje waarin elk plekje is benut en dat bijzonder smaakvol is ingericht. Het huisje beschikt zelfs over een ligbad en houtkachel. Ook aantrekkelijk is het gezellige bed onder het schuine dak.

Ik denk dat als je ouder wordt het besef steeds sterker tot je doordringt dat je niet zoveel spullen nodig hebt en dat de leefruimte om je heen niet groot hoeft te zijn, tenminste dat merk ik bij mezelf. Dus als ik de plaatjes van het Mini House bekijk, kijk ik misschien wel naar een toekomstdroom. Wie weet, eindig ik ooit nog eens in zo'n huisje met alleen het strikt noodzakelijke om mij heen. Alleen of met z'n tweëen, en gelukkig.

• Website van Michelle de la Vega

De garage voor de verbouwing:

Hut, hok, huis

Hut, hok, huis is een prachtig kinderboek dat vol staat met tekeningen van bijzondere woningen. Grappige architectonische bouwwerken die afwijken van de huizen waar we 'normaal gesproken' in wonen. Fantasierijk bouwen is grenzeloos, want de huizen in het boek staan verspreid over de hele wereld: van Italië tot aan Japan.

Ik hoop dat het in de kast staat van iedere architectuurstudent en dat het een leven lang blijft inspireren. Want de fantasie van kinderen hoeft volgens mij niet geprikkeld te worden: die maken al de meest fantastische kleurrijke Lego bouwwerken.

Een geweldig boek om eindeloos in te blijven bladeren. En dus niet alleen geschikt voor kinderen, maar voor iedereen van 8 tot 88.

• Info over Hut, hok, huis

(klik op de afbeelding voor een vergroting)

Amsterdam Nieuw-West

Wie wil er in godsnaam in Amsterdam Nieuw-West wonen? Niemand toch? Ooit is dat anders geweest. Want nadat het stadsdeel in de jaren '50 uit de grond werd gestampt stroomden de nieuwe inwoners enthousiast toe.

In het Stadsarchief is momenteel een expositie over die tijd te zien. En wat vooral opvalt is dat het stadsdeel bijzonder fotogeniek was. Met name Slotervaart en Slotermeer. Dat komt natuurlijk door de unieke architectuur: geweldig die flats - niet hoger dan vier etages - , de ruimte tussen de gebouwen, de lange rechte lanen, de brede trottoirs en het groen. Ik ken het goed, want ik ben er geboren.

Ik vind het ontroerend om het enthousiasme van de eerste bewoners op de foto's terug te zien: alles was nog nieuw en de toekomst leek net zo smetteloos als de pas aangelegde trottoirtegels. Mensen wilden er wonen vanwege de ruimte, het licht en het groen. Later vond men dat minder belangrijk, veranderden de wooneisen door de snel toegenomen welvaart, en werden nieuwelingen onverschillig t.o.v. hun buurt.

Het enthousiasme heeft dus maar één generatie geduurd, de meeste van de oorspronkelijke bewoners zijn vertrokken, en wie er nog zit probeert volgens mij alsnog weg te komen.

Je kunt een wijk nog zo goed bedenken en ontwerpen, op de werkelijkheid heb je uiteindelijk geen grip. De bewoners zijn veranderd, de straten en de gebouwen zijn hetzelfde gebleven, daar heeft het niet aan gelegen.

Uitzicht vanuit één van de flats in de Comeniusstraat

Viaduct over de Johan Huizingalaan

Oostoever

De Sloterplas

Garage in de Comenuisstraat

Pijler onder het viaduct over de Johan Huizingalaan

Torenflat in de Comeniusstraat

Multi talent: Francois Racine de Monville (1734-1797)

Altijd al jaloers geweest op mensen met een multi-talent: mensen die op verschillende en soms uiteenlopende terreinen uitblinken en net iets beter zijn dan de rest. Creatieve types die geweldig kunnen schilderen en 'tussendoor' ook nog een prachtig boek schrijven bijvoorbeeld.

Francois Racine de Monville was zo iemand. Maar eigenlijk doe je hem met de titel multi-talent tekort, want de in 1734 in Parijs geboren aristocraat was een alleskunner. Francois was goed in schermen, handbal! (nooit geweten dat dat toen al bestond) en boogschieten. Op creatief gebied componeerde, zong en speelde hij fluit en harp als de beste. Verder was hij architect van twee gebouwen in Parijs en ook nog 's uitvinder van de Franse centrale verwarming.
Maar het beroemdst is de Monville geworden om de door hem ontworpen tuin, 'Le Désert de Retz' in de buurt van Chambourcy in het noorden van Frankrijk.

Bij een tuin denken wij aan een klein stukje grond waar je met moeite je auto kunt parkeren. Maar in de tijd van Lodewijk de 14e was dat anders, want een beetje aristocraat had toch al gauw een paar honderd meter rond zijn optrekje tot zijn beschikking. Zo ook Francois de Monville. Op het uitgestrekte terrein staan verschillende gebouwen in uiteenlopende architectonische stijlen van all over the world. Er staat een kleine pyramide, een tombe, een theater en een Gothisch gebouw. Allemaal ontworpen door Monsieur Monville himself.

Het mooiste bouwwerk in de tuin vind ik 'La Colonne Détruite', maar dan wel de versie die te zien is op oude zwart-wit foto's toen het was vervallen tot een ruïne en nog niet was gerestaureerd. (zie foto boven).

Later is het - helaas - 'opgeknapt'. En daarmee is de uitstraling van het pilaarvormige gebouw er niet op vooruitgegaan want het herstel is naar mijn mening wel erg clean uitgevoerd. Jammer. Nee, als ik mag kiezen, doet u mij die ruïne dan maar.

Desondanks zou ik 'Le Desert de Retz' graag eens bezoeken en en een wandeling langs de verschillende gebouwen willen maken. Het is een plek die ik heb toegevoegd aan mijn steeds langer wordende lijstje 'see before you die'.

Met de Monville zelf liep het helaas niet goed af. Hij eindigde berooid en werd tijdens de Franse Revolutie door een tribunaal ter dood veroordeeld. Een tragisch eind voor zo'n veelzijdig en fantasierijke man.

• Homepage Le Desert de Retz

Het eenzame rijtjeshuis

Vrijstaande huizen zijn mooi. Vooral wanneer ze 'in the middle of nowhere' staan en worden omgeven door bomen en gras. Maar een vrijstaand rijtjeshuis daarentegen zorgt voor een eenzaam gevoel, want een rijtjeshuis hoort per definitie ingeklemd te staan in een lang lint van vrijwel identieke soortgenoten.

De Amerikaanse fotograaf David Schalliol maakte een fotoserie van 'alleenstaande' rijtjeshuizen. Wanneer je sommige foto's bekijkt bekruipt je een gevoel van mislukte ambitie. Alsof er ooit een plan was om een complete straat aan te leggen en de realisering van dat plan al na de bouw van één huis is vastgelopen.
Of misschien is het tegenovergestelde het geval, en is het huis als laatste overgebleven, en is de vastberaden eigenaar niet van plan om te wijken voor een bestemmingsplan of een 'herinrichting' van de omgeving.

Fascinerend zijn ze, die alleenstaande rijtjeshuizen, ze prikkelen je fantasie.

• De complete serie van David Schalliol